Σήμανση νομίμων κτηνιατρείων

Ο Πανελλήνιος Κτηνιατρικός Σύλλογος χορηγεί, σε όσα μέλη του διατηρούν νομίμως κτηνιατρείο, πινακίδα σήμανσης με την ένδειξη «ΝΟΜΙΜΟ ΚΤΗΝΙΑΤΡΕΙΟ» προς ανάρτηση σε εμφανές σημείο.

Η πινακίδα θα βοηθήσει τους κατόχους ζώων να αναγνωρίζουν τους αδειοδοτημένους χώρους, όπου τα κατοικίδιά τους θα τύχουν υπεύθυνης κτηνιατρικής φροντίδας από ελεγμένους επιστήμονες, οι οποίοι ασκούν νομίμως το επάγγελμα του κτηνιάτρου.

Η ενέργεια αυτή, όπως και η προ ολίγων μηνών δημοσίευση καταλόγου των αδειοδοτημένων κτηνιατρείων στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, συμβάλλουν στον περιορισμό των ολοένα αυξανόμενων κρουσμάτων αντιποίησης του κτηνιατρικού επαγγέλματος και των ολέθριων συνεπειών της για το ζωικό πληθυσμό και τους φιλόζωους πολίτες της χώρας μας.

Περισσότερα...

Νόμιμα κτηνιατρεία
Αθέμιτος ανταγωνισμός και αντιποίηση επαγγέλματος κτηνιάτρου

Η πιό συγκινητική αναφορά σε φιλία μεταξύ ζώου και ανθρώπου

Είναι ίσως η πιό συγκινητική αναφορά σε φιλία μεταξύ ζώου και ανθρώπου στην παγκόσμια λογοτεχνία. Χρονολογείται περίπου προ 3000 ετών. Όλοι την έχουμε διδαχθεί στο σχολείο. Ας την ξαναθυμηθούμε:

Ο Οδυσσέας, μεταμορφωμένος σε ζητιάνο από τη θεά Αθηνά για να μην τον αναγνωρίσουν οι μνηστήρες, βρίσκεται στους σταύλους των ανακτόρων του μαζί με τον πιστό χοιροβοσκό Εύμαιο, ο οποίος επίσης δεν τον έχει αναγνωρίσει. Συζητούν τον προτιμότερο τρόπο για να μπει ο μεταμορφωμένος Οδυσσέας στο παλάτι και να ζητιανέψει...

Μετάφραση στα σύγχρονα ελληνικά:

ενώ εκείνοι τέτοια μεταξύ τους έλεγαν· 290

τότε σκύλος το κεφάλι και τ΄αυτιά ξαπλωμένος ανόρθωσε,

ο Άργος, του καρτερικού Οδυσσέα, τον οποίο κάποτε παρ΄ ότι αυτός

μεγάλωσε, δεν τον χάρηκε, πιό πριν στην Τροία την ιερή

έφυγε. παλιότερα τον πήγαιναν οι νέοι άνδρες

για κατσικιών κυνήγι και ζαρκαδιών και λαγών· 295

ακριβώς από τότε κείτεται παρατημένος απόντος του άρχοντα,

σε πολλή κοπριά, η οποία μπροστά στις πόρτες

και μουλαριών και βοδιών σε σωρούς χύνεται, για να την παίρνουν

οι δούλοι του Οδυσσέα το μεγάλο χωράφι να λιπαίνουν·

εκεί ο σκύλος κειτόταν ο Άργος, γεμάτος τσιμπούρια. 300

αμέσως τότε μάλιστα, όταν κατάλαβε τον Οδυσσέα να είναι κοντά,

την ουρά του όντως κουνούσε και τα δύο αυτιά κατέβασε,

πλησιέστερα όμως έπειτα δεν είχε πιά τη δύναμη στον άρχοντά του

να έρθει· αλλά κι εκείνος αλλού κοιτώντας σκούπισε ένα δάκρυ,

εύκολα κρύβοντάς το από τον Εύμαιο, κι ύστερα ρώτησε την ιστορία του· 305

«Εύμαιε, αλήθεια πολύ παράξενο, αυτός εδώ ο σκύλος να κείτεται μέσα στην κοπριά.

καλός οπωσδήποτε στο σώμα είναι, πάντως αυτό τουλάχιστον σαφώς δεν ξέρω,

αν ήταν άραγε και γρήγορος στο τρέξιμο εκτός απ΄την εμφάνιση αυτή,

ή σαν και κείνους τους σκύλους οι οποίοι στα τραπέζια των ανδρών

τριγυρνούν· και για την ομορφιά τους τους κρατούν οι άρχοντες.» 310

Κι απαντώντας απευθύνθηκες σ’ αυτόν, Εύμαιε χοιροβοσκέ·

«Και βέβαια αυτός εδώ ο σκύλος του άνδρα είναι που μακρυά πέθανε.

αν τέτοιος ήταν τόσο στο σώμα όσο και στα έργα,

όπως όταν για την Τροία κινώντας τον άφησε ο Οδυσσέας,

αμέσως κι αν θα θαύμαζες βλέποντας ταχύτητα και δύναμη. 315

διότι πραγματικά κανένα δεν του ξέφευγε βαθυά στο βαθύ δάσος

αγρίμι, το οποίο καταδίωκε· διότι και τα ίχνη καλά αναγνώριζε·

μα τώρα περνάει άσχημα, που ο άρχοντάς του σε άλλη πατρίδα

χάθηκε, κι οι γυναίκες αδιάφορες δεν τον φροντίζουν.

και οι δούλοι, όταν δεν τους εξουσιάζουν πια οι άρχοντες, 320

έπειτα δε θέλουν άλλο όπως πρέπει να εργάζονται·

το μισό διότι της αρετής απομακρύνεται από τον ανοιχτομάτη Δία

του άνδρα, αμέσως μόλις της δουλείας η ημέρα θα τον αρπάξει.»

Αυτά αφού είπε μπήκε σε δωμάτια όπου με όλες τις ανέσεις έμενε κανείς,

βάδισε δε ευθύς στο μέγαρο με τους μνηστήρες τους λαμπρούς. 325

Όσο για τον Άργο μοιραία τον πήρε μαύρος θάνατος,

την ίδια στιγμή που είδε τον Οδυσσέα στον εικοστό χρόνο.

Αρχαίο κείμενο: Καμία μετάφραση δεν μπορεί να το αποδώσει πλήρως. Μην παραλείψετε να το διαβάσετε. Θα διαπιστώσετε ότι καταλαβαίνετε πολύ περισσότερα απ΄ όσα νομίζατε. 

ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον·                 290

ἂν δὲ κύων κεφαλήν τε καὶ οὔατα κείμενος ἔσχεν,

Ἄργος, Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος, ὅν ῥά ποτ᾽ αὐτὸς

θρέψε μέν, οὐδ᾽ ἀπόνητο, πάρος δ᾽ εἰς Ἴλιον ἱρὴν

ᾤχετο. τὸν δὲ πάροιθεν ἀγίνεσκον νέοι ἄνδρες

αἶγας ἐπ᾽ ἀγροτέρας ἠδὲ πρόκας ἠδὲ λαγωούς·            295

δὴ τότε κεῖτ᾽ ἀπόθεστος ἀποιχομένοιο ἄνακτος,

ἐν πολλῇ κόπρῳ, ἥ οἱ προπάροιθε θυράων

ἡμιόνων τε βοῶν τε ἅλις κέχυτ᾽, ὄφρ᾽ ἂν ἄγοιεν

δμῶες Ὀδυσσῆος τέμενος μέγα κοπρήσοντες·

ἔνθα κύων κεῖτ᾽ Ἄργος, ἐνίπλειος κυνοραιστέων.        300

δὴ τότε γ᾽, ὡς ἐνόησεν Ὀδυσσέα ἐγγὺς ἐόντα,

οὐρῇ μέν ῥ᾽ ὅ γ᾽ ἔσηνε καὶ οὔατα κάββαλεν ἄμφω,

ἆσσον δ᾽ οὐκέτ᾽ ἔπειτα δυνήσατο οἷο ἄνακτος

ἐλθέμεν· αὐτὰρ ὁ νόσφιν ἰδὼν ἀπομόρξατο δάκρυ,

ῥεῖα λαθὼν Εὔμαιον, ἄφαρ δ᾽ ἐρεείνετο μύθῳ·              305

«Εὔμαι᾽, ἦ μάλα θαῦμα, κύων ὅδε κεῖτ᾽ ἐνὶ κόπρῳ.

καλὸς μὲν δέμας ἐστίν, ἀτὰρ τόδε γ᾽ οὐ σάφα οἶδα,

εἰ δὴ καὶ ταχὺς ἔσκε θέειν ἐπὶ εἴδεϊ τῷδε,

ἦ αὔτως οἷοί τε τραπεζῆες κύνες ἀνδρῶν

γίγνοντ᾽· ἀγλαΐης δ᾽ ἕνεκεν κομέουσιν ἄνακτες.»         310

τὸν δ᾽ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·

«καὶ λίην ἀνδρός γε κύων ὅδε τῆλε θανόντος.

εἰ τοιόσδ᾽ εἴη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ ἔργα,

οἷόν μιν Τροίηνδε κιὼν κατέλειπεν Ὀδυσσεύς,

αἶψά κε θηήσαιο ἰδὼν ταχυτῆτα καὶ ἀλκήν.                   315

οὐ μὲν γάρ τι φύγεσκε βαθείης βένθεσιν ὕλης

κνώδαλον, ὅττι δίοιτο· καὶ ἴχνεσι γὰρ περιῄδη·

νῦν δ᾽ ἔχεται κακότητι, ἄναξ δέ οἱ ἄλλοθι πάτρης

ὤλετο, τὸν δὲ γυναῖκες ἀκηδέες οὐ κομέουσι.

δμῶες δ᾽, εὖτ᾽ ἂν μηκέτ᾽ ἐπικρατέωσιν ἄνακτες,         320

οὐκέτ᾽ ἔπειτ᾽ ἐθέλουσιν ἐναίσιμα ἐργάζεσθαι·

ἥμισυ γάρ τ᾽ ἀρετῆς ἀποαίνυται εὐρύοπα Ζεὺς

ἀνέρος, εὖτ᾽ ἄν μιν κατὰ δούλιον ἦμαρ ἕλῃσιν.»

ὣς εἰπὼν εἰσῆλθε δόμους εὖ ναιετάοντας,

βῆ δ᾽ ἰθὺς μεγάροιο μετὰ μνηστῆρας ἀγαυούς.             325

Ἄργον δ᾽ αὖ κατὰ μοῖρ᾽ ἔλαβεν μέλανος θανάτοιο,

αὐτίκ᾽ ἰδόντ᾽ Ὀδυσῆα ἐεικοστῷ ἐνιαυτῷ.

Οι τελευταίες εξελίξεις στην πρόληψη της λεϊσμανίωσης (καλά-αζάρ)

Η περίοδος των σκνιπών στη χώρα μας έχει ήδη αρχίσει, αναθερμαίνοντας το ενδιαφέρον των κατόχων σκύλων για τους τρόπους προστασίας από τη λεϊσμανίωση. Τα νέα φαρμακευτικά σκευάσματα, οι περιρρέουσες φήμες και οι παρεξηγήσεις γύρω από αυτά, δε θα ήταν υπερβολή να πεί κανείς ότι προκαλούν σύγχυση. Γι΄ αυτό κρίνεται σκόπιμη η ανασκόπηση των τρόπων πρόληψης της λεϊσμανίωσης και η αναφορά σε ορισμένα ζητήματα γύρω από τη χρησιμότητα των νέων προληπτικών φαρμάκων, για τα οποία δεν δίνεται η ευκαιρία συζήτησης κατά τη διάρκεια μιας συνήθους επίσκεψης στον κτηνίατρο. Ευελπιστώ ότι τελειώνοντας την ανάγνωση του παρόντος άρθρου, θα μπορέσετε σε συνεργασία με τον κτηνίατρό σας, να επιλέξετε συνειδητά και με επίγνωση τον καταλληλότερο τρόπο πρόληψης της λεϊσμανίωσης για το σκύλο σας.

Αποτροπή της επαφής με το μικρόβιο

Το πιό βέβαιο μέτρο πρόληψης κάθε ασθένειας, προφανώς είναι η αποφυγή της μόλυνσης. Η μετάδοση της λεϊσμανίωσης γίνεται με νύγματα μολυσμένων σκνιπών.  Συνεπώς, η καταπολέμηση των σκνιπών είναι το πρωταρχικό μέλημα για την προστασία του σκύλου από τη λεϊσμανίωση.  Αυτό επιτυγχάνεται αφ’ ενός μεν με τον περιορισμό των σκνιπών στο περιβάλλον διαβίωσης του σκύλου, αφ΄ετέρου δε με την αποτροπή των νυγμάτων.

Καταπολέμηση των σκνιπών στο περιβάλλον διαβίωσης του σκύλου

Σκνίπα

Οι σκνίπες ζούν σε σκοτεινά και υγρά μέρη γι΄αυτό στο χώρο διαβίωσης του σκύλου  πρέπει να αποφεύγεται η συσσώρευση άχρηστων αντικειμένων και λιμναζόντων νερών. Ο χώρος πρέπει να καθαρίζεται τακτικά και να χρησιμοποιείται κατάλληλο εντομοκτόνο - εντομοαπωθητικό χώρου [αερόλυμα (σπρέυ), ταμπλέτες, σπείρες (φιδάκια) κ.α.]. Η τοποθέτηση σήτας στα παράθυρα εμποδίζει την είσοδο των σκνιπών σε κλειστούς χώρους.

Αποφυγή των νυγμάτων των σκνιπών

Η απόλυτη εξαφάνιση των σκνιπών από το περιβάλλον είναι πρακτικώς αδύνατη. Το γεγονός αυτό καθιστά αναγκαία τη χορήγηση εντομοαπωθητικών - εντομοκτόνων φαρμάκων στους σκύλους. Τα φάρμακα αυτά κυκλοφορούν με τη μορφή διαλύματος για επίχυση στο δέρμα (φύσιγγες ή αμπούλες), περιλαιμίου, διαλύματος για επάλειψη (λοσιόν) ή αερολύματος (σπρέυ). Τα πιό διαδεδομένα είναι οι πυρεθρίνες και τα πυρεθροειδή τα οποία έχουν και εντομοαπωθητική καί εντομοκτόνο δράση. Επίσης, ευρέως χρησιμοποιούνται η σιτρονέλα και άλλες φυτικές ουσίες οι οποίες όμως έχουν μόνο εντομοαπωθητική δράση. 

Το εμβόλιο κατά της λεϊσμανίωσης

Τα προαναφερθέντα μέτρα καταπολέμησης των σκνιπών είναι μεν αποτελεσματικά αλλά δεν παρέχουν τόσο υψηλή προστασία από τη λεϊσμανίωση, ώστε να εξαλείψουν την ασθένεια ή να την καταστήσουν τόσο σπάνια, ώστε να μην αποτελεί αιτία ανησυχίας. Επί πλέον, η σωστή εφαρμογή τους μερικές φορές καθίσταται δυσχερής ώστε να παραμελείται από τους ιδιοκτήτες σκύλων. Γι’ αυτό, οι έρευνες για την πρόληψη της λεϊσμανίωσης, από παλιά κατευθύνονταν και προς την προστασία των σκύλων που έχουν ήδη μολυνθεί από λεϊσμάνια μέσω τσιμπήματος σκνίπας. Πιό συγκεκριμένα, γίνονταν προσπάθειες για την παρασκευή εμβολίου έναντι της λεϊσμανίωσης.

Ο εμβολιασμός είναι ένας εύκολος και αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης πολλών ασθενειών οι οποίες προκαλούνται από βακτήρια και ιούς. Η λεϊσμάνια όμως δεν είναι ούτε βακτήριο ούτε ιός. Είναι πρωτόζωο. Εξ αιτίας της πολυπλοκότητας και των ιδιαιτεροτήτων του μηχανισμού πρόκλησης ασθενειών από πρωτόζωα, η παρασκευή αποτελεσματικού αντιλεϊσμανιακού εμβολίου παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες. Παρά ταύτα προ δύο περίπου ετών κυκλοφόρησε στην Ευρώπη τέτοιο εμβόλιο. Η κυκλοφορία του εμβολίου αυτού συνοδεύτηκε από μεγάλη διαφημιστική εκστρατεία, ποικίλες συζητήσεις μεταξύ ειδημόνων και μη, έντονη φημολογία και αναπόφευκτα πολλές παρεξηγήσεις. Πόσο χρήσιμο είναι τελικά αυτό το εμβόλιο;

Η αποτελεσματικότητα και η χρησιμότητα του εμβολιασμού κατά της λεϊσμανίωσης

Το εμβόλιο κατά της λεϊσμανίωσης βοηθάει το ανοσοποιητικό σύστημα του μολυσμένου σκύλου να καταπολεμήσει την εξέλιξη της νόσου. Πρέπει να επισημανθεί όμως ότι η αποτελεσματικότητά του είναι πολύ μικρότερη από αυτή των καθιερωμένων εμβολίων που γίνονται στους σκύλους για ασθένειες από ιούς ή βακτήρια όπως η λύσσα, η λεπτοσπείρωση, η νόσος του Καρρέ (μόρβα), η παρβοεντερίτιδα (τύφος) και η λοιμώδης ηπατίτιδα. Για το λόγο αυτό δε μπορεί να αντικαταστήσει τα προληπτικά μέτρα που αποσκοπούν στην αποφυγή της μόλυνσης του σκύλου (εντομοαπωθητικά), παρά μόνο να τα συμπληρώσει. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ακόμα κι αν εμβολιάσετε το σκύλο σας κατά της λεϊσμανίωσης, πρέπει να συνεχίσετε να του βάζετε αμπούλες για τις σκνίπες ή άλλα εντομοαπωθητικά.

Σε αυτό το σημείο ευλόγως ανακύπτει το ερώτημα: Πόσο περισσότερο προστατεύεται ένας σκύλος ο οποίος και έχει εμβολιαστεί και λαμβάνει εντομοαπωθητική αγωγή, από ένα σκύλο ο οποίος λαμβάνει μόνο εντομοαπωθητική αγωγή; Δυστυχώς, αυτό το ερώτημα δε μπορεί να απαντηθεί βάσει επιστημονικών δεδομένων, διότι οι έρευνες για την αποτελεσματικότητα του εμβολίου έχουν γίνει μόνο σε σκύλους οι οποίοι εξετέθησαν σε σκνίπες χωρίς να λαμβάνουν εντομοαπωθητική αγωγή. Επίσης, σύμφωνα με την παρασκευάστρια εταιρεία, οι έρευνες αποτελεσματικότητας έγιναν σε σκύλους οι οποίοι εξετέθησαν σε περιβάλλον υπερβολικής μολυσματικότητας, που είναι πολύ απίθανο να υπάρξει στην πράξη. Επομένως, δικαιολογημένα μπορεί κανείς να αναρρωτηθεί: Πόσο χρήσιμο είναι το εμβόλιο σε ένα σκύλο που εκτίθεται σε περιβάλλον μολυσματικότητας που απαντάται στην πράξη; Μήπως σε αυτή την περίπτωση αρκεί η εντομοαπωθητική αγωγή; Ούτε αυτό το ερώτημα μπορεί να απαντηθεί διότι δεν έχουν ανακοινωθεί ανάλογες έρευνες. 

Παρενέργειες του εμβολίου κατά της λεϊσμανίωσης

Η φημολογία γύρω από αυτό το ζήτημα είναι έντονη. Οι έρευνες ασφαλείας του εμβολίου δείχνουν ότι οι ανεπιθύμητες ενέργειές του είναι παρόμοιες με των άλλων εμβολίων αλλά ελαφρώς συχνότερες και ίσως μεγαλύτερης διάρκειας. Κατά κανόνα υποχωρούν χωρίς θεραπεία.

Έχουν εκφραστεί ανησυχίες για την ασφάλεια του εμβολίου σε μικρόσωμες φυλές καθότι αναφέρονται περιπτώσεις ιδιαιτέρως εντόνων παρενεργειών. Οι έρευνες ασφαλείας του εμβολίου στις διάφορες φυλές διεξήχθησαν κυρίως σε σκύλους Brittany Spaniel, Labrador Retriever και Rottweiler οι οποίες είναι μεσαίου και μεγάλου σωματικού μεγέθους. Η συμμετοχή άλλων φυλών ήταν μικρή (4%), χωρίς να διευκρινίζεται αν συμπεριλαμβάνονταν μικρόσωμες φυλές και με τί ποσοστό. Ίσως είναι σκόπιμο να διεξαχθεί μελέτη ασφαλείας του εμβολίου σε μικρόσωμες φυλές.

Συμπερασματικά, το εμβόλιο κατά της λεϊσμανίωσης είναι πρωτοποριακό φαρμακευτικό προϊόν το οποίο παρέχει μία ακόμη επιλογή στην αντιμετώπιση της νόσου. Χρήζει όμως περισσότερων ερευνών και αναμονής μερικών ετών ώστε να φανούν τα αποτελέσματα της χρήσης του στην κλινική πράξη, όπως άλλωστε συμβαίνει με κάθε νέο φάρμακο.

Πώς ένα αντιεμετικό βοηθάει στην αντιμετώπιση της λεϊσμανίωσης

Προσφάτως κυκλοφόρησε στην Ελλάδα ένα νέο αντιλεϊσμανιακό φαρμακευτικό σκεύασμα για σκύλους, με δραστική ουσία τη δομπεριδόνη. Η δομπεριδόνη χρησιμοποιείται στον άνθρωπο και στο σκύλο ως αντιεμετικό. Τελευταίες έρευνες έδειξαν ότι έχει και μια άλλη δράση: ενισχύει την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος του σκύλου έναντι της λεϊσμανίωσης. Σε γενικές γραμμές η επίδραση της δομπεριδόνης στο ανοσοποιητικό σύστημα του σκύλου είναι παραπλήσια με αυτή του εμβολίου. Η χρήση της ενδείκνυται για την πρόληψη της λεϊσμανίωσης αλλά και για τη θεραπεία των πρώιμων και των ήπιων μορφών της. Σε προχωρημένες περιπτώσεις, μπορεί να χορηγηθεί αφού φανούν τα πρώτα αποτελέσματα της θεραπείας με άλλα φάρμακα. Πρόκειται για ένα ασφαλές φάρμακο με μόνη σημαντική, αλλά σπάνια παρενέργεια τη γαλακτόρροια, η οποία αναστέλλεται μετά τη διακοπή της θεραπείας.

Οι προβληματισμοί σχετικά με τη χρησιμότητα και τη σκοπιμότητα της χορήγησης και αυτού του φαρμάκου είναι ανάλογοι με αυτούς του εμβολίου, καθώς ούτε αυτό αντικαθιστά τα άλλα προληπτικά μέτρα, ενώ δεν έχουν διεξαχθεί έρευνες σε σκύλους που λαμβάνουν ταυτόχρονα εντομοαπωθητική αγωγή, ώστε να διαπιστωθεί τί περισσότερο προσφέρει η δομπεριδόνη. Επίσης, ως νέο φάρμακο, μένει να δοκιμαστεί και αυτό στην πράξη.

Η σημασία του τακτικού αιματολογικού ελέγχου στην πρόληψη της λεϊσμανίωσης

Αναπόσπαστο μέρος ενός προγράμματος πρόληψης της λεϊσμανίωσης αποτελούν οι τακτικές εξετάσεις ορού αίματος για αντισώματα κατά της λεϊσμάνιας. Οι εξετάσεις αυτές προφανώς δεν αποτρέπουν τα νύγματα των σκνιπών, ούτε τη μόλυνση. Επιτρέπουν όμως την έγκαιρη διάγνωση της νόσου ή ακόμα και της απλής επαφής με τη λεϊσμάνια, πριν ακόμα προκληθεί ενεργός λοίμωξη. Έτσι, είμαστε σε θέση να ξεκινήσουμε τη θεραπεία σε πρώιμα στάδια, όταν οι πιθανότητες ιάσης είναι σαφώς μεγαλύτερες και πριν προκληθούν σημαντικές βλάβες στην υγεία του σκύλου.

Σε ενδημικές περιοχές όπως η χώρα μας, το ιδανικό είναι ο προληπτικός αιματολογικός έλεγχος να γίνεται κάθε 6 μήνες: το Μάιο και το Νοέμβριο. Σε κάθε περίπτωση πάντως επιβάλλεται να γίνεται έστω ετησίως.

Κύτταρα μολυσμένα με λεϊσμάνια: εικόνα από μικροσκόπιο

Τελικά τί πρέπει να κάνω για να προστατεύσω το σκύλο μου;

Λόγω της έλλειψης συγκριτικών ερευνών για την αποτελεσματικότητα διαφόρων συνδυασμών προληπτικών μέτρων, επικρατεί η λογική υπόθεση πως όσο περισσότερα προληπτικά μέτρα λαμβάνω τόσο περισσότερο προστατεύω το σκύλο μου. Αυτό το σκεπτικό όμως πολύ λίγο βοηθά τον ιδιοκτήτη σκύλου, ο οποίος συνήθως δε μπορεί να τα κάνει όλα και αδήριτα έρχεται αντιμέτωπος με το δίλημμα τί να επιλέξει.

Σήμερα είναι γενικώς παραδεκτό ότι η καταπολέμηση των σκνιπών περιορίζει σημαντικά τη λεϊσμανίωση. Η ευρεία και ορθή χρήση εντομοαπωθητικών τα τελευταία χρόνια, ακολουθήθηκε από αισθητή μείωση των περιστατικών λεϊσμανίωσης στα κτηνιατρεία. Ταυτόχρονα η παρατηρούμενη συμμόρφωση των ιδιοκτητών σκύλων με τις συστάσεις των κτηνιάτρων για τακτικούς αιματολογικούς ελέγχους, αναντίρρητα έχει επιφέρει αύξηση των ποσοστών έγκαιρης διάγνωσης και έναρξης της θεραπείας, σε ασυμπτωματικά ακόμη στάδια, με επακόλουθη αύξηση των ποσοστών ίασης. Επομένως, κάθε προληπτικό πρόγραμμα πρέπει να συμπεριλαμβάνει τη χρήση εντομοαπωθητικών - εντομοκτόνων φαρμάκων και προληπτικούς αιματολογικούς ελέγχους. Άλλωστε, ο αιματολογικός έλεγχος είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να αποφασιστεί αν θα διενεργηθεί αντιλεϊσμανιακός εμβολιασμός και συνεπικουρεί στην απόφαση για χορήγηση δομπεριδόνης.

Με βάση τα δύο προαναφερθέντα προληπτικά μέτρα, μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο συμπλήρωσης με τις νέες προληπτικές μεθόδους, αναλόγως της φυσικής κατάστασης και των συνθηκών διαβίωσης του σκύλου. Επί πλέον, θα ληφθούν υπ΄όψιν ο τρόπος ζωής, οι δυνατότητες και προσδοκίες του ιδιοκτήτη του ζώου. Σε κάθε περίπτωση απαιτείται συνεργασία και συζήτηση με τον κτηνίατρο, ώστε να καταρτιστεί το βέλτιστο εξατομικευμένο προληπτικό πρόγραμμα για κάθε σκύλο και τον ιδιοκτήτη του. Τα ιατρικά ζητήματα συχνά επιδέχονται πολλές λύσεις και ότι είναι καλύτερο για έναν ασθενή δεν είναι κατ΄ ανάγκη καλύτερο και για κάποιον άλλο.

Νόμιμα κτηνιατρεία

Το Τμήμα Υγειονομικού Κτηνιατρικού Ελέγχου της Διεύθυνσης Υγείας Ζώων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης καί Τροφίμων δημοσιεύει κατάλογο με τα νόμιμα κτηνιατρεία της Ελλάδος.

Κατάλογος νομίμων κτηνιατρείων Ελλάδος

Περισσότερες πληροφορίες για τα ζώα συντροφίας από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης καί Τροφίμων

Πρόσκληση

Την Κυριακή 31 Μαρτίου 2013 και ώρα 11:30, στο χώρο του κτηνιατρείου, θα πραγματοποιηθεί ενημερωτική εκδήλωση με θέμα:

«Διατροφή και υγεία των κατοικιδίων ζώων»

Θα γίνει αναφορά σε ζητήματα όπως:

• Οι διατροφικές ανάγκες των κατοικιδίων
• Τροφές του εμπορίου ή σπιτικό φαγητό; Κονσέρβα ή ξηρά τροφή;
• Συμπληρώματα διατροφής
• Συχνά λάθη στη διατροφή των κατοικιδίων
• Ασθένειες οι οποίες σχετίζονται με την κακή διατροφή
• Η τροφή ως πρόληψη και ως θεραπεία

H ομιλία θα διαρκέσει 30 λεπτά. Στη συνέχεια θα απαντηθούν οι ερωτήσεις σας. Επίσης, λόγω του ότι πολλοί από εσάς εκφράζουν συχνά απορίες σχετικά με το εμβόλιο κατά της λεϊσμανίωσης (καλά - αζάρ), στο τέλος της εκδήλωσης θα απαντηθούν ερωτήσεις και για αυτό το θέμα.

Η παρουσία σας θα είναι χαρά και τιμή μου.

Πάει ο παλιός ο χρόνος...

Διανύοντας τις πρώτες μέρες του νέου έτους ας ανασκοπήσουμε την κίνηση του ιστολογίου κατά το 2012.

Τα άρθρα που διαβάστηκαν περισσότερο ήταν (κατά σειρά μεγαλύτερης προς μικρότερη επισκεψιμότητα):

1.    Οστεομυελίτιδα από περιοδοντική νόσο

2.    Προτάσεις για το νέο νόμο για τα ζώα συντροφιάς

3.    Η θερμοπληξία στα ζώα συντροφίας

4.    Το αναπνευστικό σύνδρομο των βραχυκεφαλικών φυλών

5.    ΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

6.    Κάταγμα κνήμης και περόνης σε σκύλο Bull terrier

7.    Ορθοπεδικά περιστατικά πριν & μετά: κάταγμα βραχιο...

8.    Νέα εμβολιακά προγράμματα

9.    Εντατικοποίηση των μέτρων πρόληψης της λύσσας

10.  Η ΣΤΕΙΡΩΣΗ ΤΟΥ ΘΗΛΥΚΟΥ ΣΚΥΛΟΥ: ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ

Ο μήνας με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα κατά το 2012 ήταν ο Ιούνιος.

Η συντριπτική πλειοψηφία των επισκεπτών, όπως ήταν αναμενόμενο, προήλθε από την Ελλάδα. Ακολούθησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Κύπρος. Σημαντικός αριθμός επισκέψεων έγινε και από τη Ρωσία. Επίσης είχαμε επισκέπτες από την Ουκρανία, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Λετονία, τη Γερμανία και την Ολλανδία.

Σας περιμένουμε και το 2013 με νέα άρθρα για τη φροντίδα των αγαπημένων μας κατοικιδίων. Καλή χρονιά!

Λύσσα: αναδυόμενη ασθένεια;

Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα τείναμε να ξεχάσουμε τη λύσσα. Μετά το πρόσφατο (19/10/2012) κρούσμα σε αλεπού στο Παλαιόκαστρο του νομού Κοζάνης, αυτή η ανίατη και θανατηφόρος νόσος επανέρχεται στο προσκήνιο. Η λύσσα κατά πάσα πιθανότητα εισήλθε στην Ελλάδα από τις προς Βορρά όμορες χώρες, όπου έχει καταγραφεί σημαντικός αριθμός κρουσμάτων.

Η Ελλάδα έως τώρα εθεωρείτο απηλλαγμένη από τη λύσσα, καθώς δεν είχαν αναφερθεί κρούσματα σε ζώα από το 1987 ενώ σε άνθρωπο από το 1970. Παγκοσμίως όμως περισσότεροι από 55.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από αυτή την ασθένεια. Η συντριπτική πλειοψηφία των θανάτων σημειώνεται στην Ασία, στην Αφρική και στη Νότια Αμερική, ενώ μόνο στην Ινδία 30.000 άνθρωποι πεθαίνουν ετησίως από λύσσα. Στις χώρες με πολλούς θανάτους από λύσσα υπάρχει μεγάλος αριθμός αδέσποτων σκύλων, στον πληθυσμό των οποίων η νόσος είναι ανεξέλεγκτη.

Ο ιός της λύσσας όπως φαίνεται
στο μικροσκόπιο

Αίτιο - ιστορικά στοιχεία - γεωγραφική εξάπλωση

Η λύσσα προκαλείται από ένα ραβδόμορφο ιό ο οποίος προσβάλει τον εγκέφαλο. Πιστεύεται ότι υπήρχε από το 2300 π.Χ. στη Μεσοποταμία. Την περιέγραψε για πρώτη φορά ο Δημόκριτος το 500 π.Χ.  Ο Αριστοτέλης το 400 π.Χ. επεσήμανε τη μετάδοσή της μέσω δηγμάτων. Ο ιός της λύσσας σήμερα βρίσκεται σε όλη τη Γη εκτός της Ανταρκτικής. Προσβάλλει όλα τα θηλαστικά ζώα, άρα και τον άνθρωπο, μιας και ανήκει στα θηλαστικά.

Μετάδοση

Στην Αφρική και στην Ασία, η λύσσα μεταδίδεται συχνότερα από σκύλους. Στη Νότια Αμερική από σκύλους και αιματοφάγες νυχτερίδες και στη Βόρεια Αμερική από την άγρια πανίδα (ρακούν, μεφίτες, εντομοφάγες νυχτερίδες). Στην Ευρώπη κυρίως από τις αλεπούδες. Εκτός από τα προαναφερθέντα, τη νόσο μεταδίδουν σπανιότερα και άλλα είδη ζώων, κυρίως σαρκοφάγα (π.χ. λύκοι, τσακάλια, κουνάβια, γάτες).

Η μετάδοση γίνεται με το σάλιο. Είκοσι σταγόνες σάλιου, οι οποίες αντιστοιχούν σε όγκο ενός χιλιοστού του λίτρου, είναι δυνατό να περιέχουν ένα εκατομμύριο σωματίδια ιού της λύσσας. Όταν ένα ζώο με λύσσα δαγκώνει ένα άλλο ζώο, το μολυσμένο σάλιο έρχεται σε επαφή με την πληγή. Ο ιός εισέρχεται στα νεύρα και δι’ αυτών φθάνει στον εγκέφαλο όπου πολλαπλασιάζεται. Στη συνέχεια, πάλι μέσω των νεύρων, εξαπλώνεται στο σώμα συμπεριλαμβανομένων των σιελογόνων αδένων. Ο ιός δεν διαπερνά το δέρμα, γι΄αυτό είναι απαραίτητη η επαφή του σάλιου με πληγή. Σπανίως η μετάδοση γίνεται με εισπνοή του ιού που βρίσκεται στον αέρα, προερχόμενος κυρίως από μολυσμένα κόπρανα νυχτερίδας.

Συμπτώματα στα ζώα

Τα προσβεβλημένα ζώα αρχικώς εμφανίζουν αλλαγές της συμπεριφοράς. Τα άγρια ζώα μπορεί να γίνουν υπερβολικά φιλικά, να μη φοβούνται και να πλησιάζουν τον άνθρωπο. Τα ήμερα ζώα μπορεί να γίνουν επιθετικά. Μερικά ζώα μπορεί στην αρχή να δείχνουν φιλικά και να επιτεθούν ξαφνικά. Οι νυχτερίδες εισέρχονται σε δωμάτια σπιτιών, προσκρούουν σε εμπόδια (και σε ανθρώπους) κατά την πτήση, μπορεί να πέσουν ξαφνικά στο έδαφος ή να πετούν κατά την ημέρα παρ’ ότι είναι νυκτόβια ζώα.

Σε πιό προχωρημένο στάδιο, παρουσιάζονται υπερένταση, ευερεθιστότητα και τάση για δάγκωμα ακόμα και άψυχων αντικειμένων. Σε αυτό το στάδιο, τα ζώα δαγκώνουν ακόμα κι αν πριν ασθενήσουν ήταν φιλικά. Επίσης, παρατηρούνται αλλαγές στον ήχο του γαυγίσματος, έντονη σιελόρροια και αστάθεια.

Μανιακή μορφής λύσσας σε σκύλο

Καταθλιπτική μορφή λύσσας σε σκύλο

Σε τελικό στάδιο επέρχεται προοδευτική παράλυση. Επί πλέον μπορεί να παρατηρηθεί μυικός τρόμος. Τα ζώα βαδίζουν αταξικά και δε μπορούν να καταπιούν λόγω παράλυσης του φάρυγγα, δυσκολεύονται να αναπνεύσουν λόγω παράλυσης των αναπνευστικών μυών και ελαττώνεται η καρδιακή τους λειτουργία. Τελικά, η παράλυση γενικεύεται και το ζώο δε μπορεί να σταθεί όρθιο. Ακολουθεί κώμα και θάνατος, ο οποίος είναι σχεδόν αναπόφευκτος από τη στιγμή που θα εμφανιστούν συμπτώματα. Η διάρκεια της νόσου είναι κατά μέσο όρο μία εβδομάδα.

Συμπτώματα λύσσας σε πρόβατο

Συμπτώματα λύσσας σε βοοειδές

Συμπτώματα στον άνθρωπο

Τα αρχικά συμπτώματα της λύσσας στους ανθρώπους είναι όμοια με αυτά της γρίππης. Μπορεί να παρουσιαστεί δυνατός πονοκέφαλος, πονόκοιλος, ανορεξία και κατάπτωση. Επίσης, πολλές φορές προκαλείται κνησμός στο σημείο του τραύματος από το δάγκωμα. Αυτά διαρκούν περίπου δύο ημέρες.

Ακολουθούν υπερβολική αντίδραση σε απτικά και ηχητικά ερεθίσματα, αϋπνία και έντονη σιελόρροια. Καθώς η νόσος εξελίσσεται, το σώμα προοδευτικά παραλύει. Τελικά, προκαλείται δύσπνοια, ελάττωση της καρδιακής λειτουργίας, κώμα και θάνατος. Τα συμπτώματα διαρκούν περίπου 2 εβδομάδες. Ελάχιστοι άνθρωποι επιβιώνουν από τη στιγμή που θα εμφανίσουν συμπτώματα.

Διάγνωση

Η διάγνωση της λύσσας γίνεται με συνδυασμό των δεδομένων του ιστορικού, της κλινικής εξέτασης και διαφόρων εργαστηριακών εξετάσεων σε δείγματα σάλιου, ορού αίματος, εγκεφαλονωτιαίου υγρού ή με βιοψίες δέρματος. Καμία από αυτές τις εξετάσεις δεν είναι αρκετή από μόνη της. Ακόμα και η εξέταση σάλιου μπορεί να είναι αρνητική σε ένα ζώο με λύσσα, διότι η έκκριση του ιού στο σάλιο είναι διαλείπουσα. Σε νεκρά ζώα η νόσος επιβεβαιώνεται με εξέταση δείγματος εγκεφαλικού ιστού.

Πρόληψη στους ανθρώπους

Η λύσσα δεν θεραπεύεται αλλά μπορεί να προληφθεί αποτελεσματικά. Τα προληπτικά μέτρα κατ΄αρχάς συνίστανται στην αποφυγή των δαγκωμάτων. Στις περιοχές όπου υπάρχει λύσσα, μην πλησιάζετε και μην αγγίζετε άγρια ή αδέσποτα ζώα ή ζώα που δεν γνωρίζετε αν είναι εμβολιασμένα, ειδικά αν δείχνουν άρρωστα ή αν είναι τραυματισμένα. Πάντα να ζητάτε την άδεια του ιδιοκτήτη πριν χαϊδέψετε ένα δεσποζόμενο σκύλο ή γάτα. Αν διαμένετε σε περιοχές με λύσσα ή πρόκειται να τις επισκεφθείτε και δεν μπορείτε να αποφύγετε την επαφή με ζώα, π.χ. λόγω επαγγέλματος (κτηνίατροι, προσωπικό κυνοστασίων, κτηνοτρόφοι κ.α.), εμβολιαστείτε κατά της λύσσας.

Σε περίπτωση που δαγκωθείτε, πλύνετε αμέσως και σχολαστικώς το τραύμα με άφθονο νερό και σαπούνι και επικοινωνήστε με ιατρό. Ακόμα κι αν δαγκωθείτε από ζώο με λύσσα, μπορείτε να προλάβετε την εξέλιξη της νόσου αν ληφθεί εγκαίρως ιατρική μέριμνα.  Από το δάγκωμα έως την εμφάνιση συμπτωμάτων περνάνε μερικές ημέρες ή σε λίγες περιπτώσεις και μήνες. Οι περισσότεροι θάνατοι ανθρώπων μετά από έκθεση στον ιό της λύσσας συμβαίνουν είτε επειδή δεν ήξεραν τί να κάνουν για να προλάβουν τη νόσο είτε επειδή δεν υπήρχαν οι υποδομές ή η οικονομική δυνατότητα για ιατρική φροντίδα. Σε περίπτωση που υπάρχει υποψία έκθεσης στον ιό της λύσσας, θα σας χορηγηθεί αντιλυσσικός ορός και θα διενεργηθεί σειρά εμβολιασμών.

Πρόληψη στα ζώα

Το σημαντικότερο και αποτελεσματικότερο προληπτικό μέτρο στα κατοικίδια είναι ο αντιλυσσικός εμβολιασμός. Θυμηθείτε ότι έτσι δεν προστατεύεται μόνο το ζωάκι σας αλλά διασφαλίζεται και η δημόσια υγεία. Γι΄ αυτό ο αντιλυσσικός εμβολιασμός των σαρκοφάγων κατοικιδίων είναι υποχρεωτικός σε πολλές χώρες μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Η αποκλειστική διαβίωση μέσα στο σπίτι δεν είναι λόγος παράλειψής του. Πάντα υπάρχει το ενδεχόμενο να μπεί στο σπίτι κατά λάθος άλλο ζώο ή να βγεί το δικό σας έξω.

Αν το κατοικίδιό σας είναι εμβολιασμένο και δαγκωθεί από άλλο ζώο, επικοινωνήστε με κτηνίατρο. Ίσως χρειαστεί αναμνηστικός εμβολιασμός. Αν δεν είναι εμβολιασμένο επικοινωνήστε με τις δημόσιες κτηνιατρικές αρχές, οι οποίες θα αποφασίσουν με γνώμονα την προστασία της δημόσιας υγείας πώς θα το αντιμετωπίσουν. Σε χώρες που η πιθανότητα λύσσας είναι πολύ μικρή, τα ανεμβολίαστα ζώα συνήθως τίθενται υπό κτηνιατρική παρακολούθηση διάρκειας δέκα ημερών έως δύο εβδομάδων, χρονικό διάστημα εντός του οποίου θα εμφανιστούν συμπτώματα λύσσας αν έχει γίνει μετάδοσή της. Αν εμφανιστούν συμπτώματα το ζώο τελικά πεθαίνει.

Λόγω της πρόσφατης επανεμφάνισης στη χώρα μας κρούσματος λύσσας σε αλεπού, επιβάλλεται ο άμεσος εμβολιασμός των σαρκοφάγων κατοικιδίων, αρχής γενομένης από τους κυνηγετικούς και τους ποιμενικούς σκύλους. Ο σκοπός είναι να δημιουργηθεί βιολογικός φραγμός στην εξάπλωση της νόσου στην πανίδα της χώρας μας. Οι κυνηγοί, οι ποιμένες, οι θηροφύλακες, οι δασοφύλακες και οι κτηνοτρόφοι πρέπει να ενημερωθούν για τη λύσσα, ώστε να είναι σε θέση να αναφέρουν αμέσως ύποπτα περιστατικά στις αρμόδιες αρχές. Τέλος, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη μέριμνας για τα αδέσποτα ζώα, βάσει συστηματικής εφαρμογής από την πολιτεία επιστημονικά καταρτισμένου προγράμματος και όχι με σπασμωδικές και αυθαίρετες ενέργειες αναρμοδίων.

Διαβάστε επίσης:
Εντατικοποίηση των μέτρων πρόληψης της λύσσας
Ο ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ
ΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ